woensdag 19 december 2018

woensdag 5 december 2018

FAQ formatief toetsen

Toetsen en evaluatievormen leven in onze school. Momenteel ligt vanuit de werkgroep Doel tot Evaluatie de nadruk bij het opstellen van competentietoetsen, eerder op toets- en vraagniveau. Een zinvolle oefening.
Er wordt echter ook al verder gedacht. Ook in het kader van onze curriculumhernieuwing. Termen die daarbij geregeld ter sprake komen zijn formatief en summatief toetsen. Bij deze  Vaak Gestelde Vragen over deze toetsvormen.

Alle antwoorden zijn gebaseerd op evidentie en praktijkervaringen die uitgaan van deze inzichten.

Is formatief toetsen hetzelfde als summatief toetsen zonder punten?Heb ik extra uren nodig om formatief te kunnen werken in mijn studieactiviteit?
Werkt dat, formatief toetsen?
Gaan mijn studenten dat wel serieus nemen als er "geen punten op staan"?
Moet dat altijd digitaal gebeuren, formatief toetsen?
De toets is afgenomen, en dan?
Moeten we alle summatieve toetsen overboord gooien?
Welke vormen kan formatief toetsen aannemen?
Referenties

Is formatief toetsen hetzelfde als summatief toetsen zonder punten?


Niet noodzakelijk. Als je je competentietoetsing 'gewoon' gaat vervangen door een schriftelijke toets zonder dat de punten 'meetellen', kan dit op zich wel zinvol zijn (actief kennis ophalen), maar dat is niet de clou van formatief toetsen. Wat doe je met de info die je krijgt als leerkracht door de toets af te nemen? Stem je je lessen daarop af? Ga je op basis daarvan studenten laten remediëren of verdiepen? Welke feedback geef je studenten, welke extra hulpmiddelen reik je hen aan? In sommige modellen wordt ook de info die verkregen wordt tijdens een formatieve toets (al is het woordelijke feedback en geen punten) mee opgenomen in het nemen van een eindbeslissing.


Naar top

Heb ik extra uren nodig om formatief te kunnen werken in mijn studieactiviteit?


Neen. Formatief toetsen wordt wel eens omschreven als toetsen om te leren en niet als toetsen van het leren. Daarom dat sommigen liever zouden spreken van formatief lesgeven of iets in die aard.
Formatieve interventies zijn dan eerder onderdeel van je didactisch handelen.
Begin jij je les soms met het op bord schrijven van een schema van de vorige les? Of de kernpunten van de vorige les herhalen? Dat kost ook tijd. Vervang dit door een vorm van formatief toetsen, dit geeft je meer informatie over de stand van zaken bij je leerlingen, bij henzelf én ze moeten nog eens actief hun kennis ophalen. Dit is efficiënter dan herhalen door jou.
Het is ook perfect mogelijk dat je formatieve interventie slechts vijf à tien minuten in beslag neemt.


Naar top

Werkt dat, formatief toetsen?


Ja. Hoewel formatief werken nog wel eens een 'softe' bijklank in de oren van velen heeft, bestaan er wel degelijk harde data die de efficiëntie ervan ondersteunen. Vaak aangehaald zijn de cijfers van John Hattie die grootschalig onderzoek deed naar wat werkt in het onderwijs. Hij stelde grote effecten vast voor zowel feedback als formatief evalueren (en bevragen van studenten).
Een andere bron stelt dat dit de rangorde is van het meeste effect (bij het afnemen van een 'vervolgopdracht'):

1. een opdracht met alleen feedback
2. een opdracht met feedback en punten
3. een opdracht met punten

Naar top

Gaan mijn studenten dat wel serieus nemen als er "geen punten op staan"?

Ik weet dat dit vaak als opmerking gegeven wordt over formatief toetsen, maar toch wel. Hoewel we vaak geneigd zijn te zeggen van niet, hebben onze studenten de wens om te leren en een gezonde mate van nieuwsgierigheid. Dit is vaak echter een proces en hangt af van tal van factoren.
Geen enkele student gaat gemotiveerd zijn als je zegt 'volgende les doen we een toets zonder punten' als enige boodschap. Als je echter de voordelen schetst van herhaald testen, effectief ingaat op de resultaten van de test (middels feedback, aangepaste remediëring) ... dan kan formatief werken de studenten best motiveren.
Het is tevens van belang dat eenzelfde opvatting over formatief werken, gedeeld wordt door de docentengroep.
Formatief toetsen (met een actieve bijdrage van de lerende, autonomie) kan zo bijdragen aan zelfsturend leren en intrinsieke motivatie (want de leerling wordt minder gestuurd door externe drijfveren zoals punten).
Indien studenten merken dat ze vooruitgang maken en hoe langer hoe meer competent worden en ook nog eens een zekere inspraak hebben in de manier waarop, komt dit intrinsieke motivatie ten goede.

Meer lezen over motivatie en formatief toetsen kan hier (vanaf pagina 66).

Naar top

Moet dat altijd digitaal gebeuren, formatief toetsen?


Neen, helemaal niet. Het kan perfect natuurlijk, door gebruik te maken van QuizletGoogle FormsKahoot! ... om er maar enkele te noemen. Deze tools hebben enkele voordelen:

  • onmiddellijk inzicht in de resultaten van de student en de klas;
  • de student krijgt onmiddellijk inzicht in hoe ver hij staat;
  • je kan automatisch (inhoudelijke en procesmatige) feedback, extra bronnen, ... verstrekken;
  • de student kan ze thuis in zijn eigen verwerkingstijd nog eens gebruiken. Hij monitort zo verder zijn vooruitgang en is weer actief kennis aan het ophalen.
Maar lees ook de laatste vraag over vormen van formatief evalueren. 

De 'toets' is afgenomen, en dan?


  • de student dient feedback te krijgen, hetzij van de leerkracht hetzij van peers. Dit kan deels zelfs automatisch bij het gebruik maken van bepaalde digitale hulpmiddelen (zie ook "Moet dat altijd digitaal gebeuren, formatief toetsen?");
  • de informatie en de feedback die de leerkracht en de student verwerven, dient vervolgens te leiden tot acties, eveneens bij beide groepen. Feedback waar niets mee gebeurt, heeft geen langetermijneffect;
  • laat de student ook actief meedenken in het opstellen van vervolgacties. Dit heeft meer effect dan sturende, opgelegde feedback.


Naar top

Moeten we alle summatieve toetsen overboord gooien?


Neen. Maar volgens de literatuur is het raadzaam er spaarzaam mee om te springen. Te veel toetsen met cijfers die 'meetellen' is niet aangewezen.
Anderzijds, moet er uiteindelijk wel een 'oordeel geveld' te worden. Plus er is de beleving van onze HBO5 studenten en hun ouders, partners ... die als het ware groot geworden zijn met cijfers. Beoordelen uitsluitend op basis van woordelijke feedback kan een cultuurschok betekenen en niet aanvaard worden.

Het kan raadzaam zijn met een mix te werken:

  • een summatieve toets met een formatief karakter. Zie de toets niet als een eindpunt, maar als een onderdeel van een proces. Ook al heb je de leerlingen 'beoordeeld', ga aan de slag met hun verbeterpunten. Calculeer dan ook in dat je na een toets letterlijk nog tijd hebt er feedback over te geven of te remediëren;
  • formatieve interventies die meegenomen worden in een summatieve beoordeling. De feedback die je gaf, je gegevens over de vooruitgang die studenten hebben geboekt, de initiatieven die ze hebben genomen in hun leerproces ... ook deze info kan meegenomen worden in een beslissing (en de ene 50% die een student behaalt is dan niet de andere 50%).
Al zijn er ook bronnen die aangeven dat een test nooit beide vormen kan aannemen.

NB ik las onlangs een interview met een Finse leerkracht die het niet meer dan normaal vond dat ze voor een zelfde onderdeel zeven verschillende summatieve toetsen maakte op basis van de info die ze tijdens de lessen verworven had.

NB als je punten en feedback koppelt, geef dan eerst feedback en pas dan de punten, anders bestaat de kans dat de leerling na het punt reeds 'afhaakt'.



Naar top

Welke vormen kan formatief toetsen aannemen?

Zoals reeds gesuggereerd onder de vraag "Is formatief toetsen hetzelfde als summatief toetsen zonder punten?", moet de nadruk niet liggen op steeds weer 'toetsen', maar is formatief handelen een didactisch principe.
Alle interventies die in kaart brengen waar de student staat in het kader van zijn doelstellingen, waar vervolgens feedback op wordt gegeven in het kader van het proces richting doelen, kan als formatief handelen omschreven worden. Zowel de student als de docent kunnen daar dan vervolginterventies aan koppelen.
Zo kan ook peerassessment gehanteerd worden als vorm van formatief werken. Niet alleen de ontvanger van feedback, maar ook de gever ervan haalt hier voordeel uit. Studenten 'begrijpen' vaak beter feedback als deze komt van peers (dit vraagt natuurlijk oefening en ondersteuning van de studenten, in dit artikel vijf strategieën om als leerkracht de student te ondersteunen in het geven van peerfeedback).
Het gericht inbouwen van het stellen van vragen kan eveneens een vorm van formatief werken zijn. Ook op deze manier krijg je inzicht in het leerproces van de studenten, en kan je vervolgens weer bijsturen, tips geven ...
Ook het observeren van je studenten tijdens, bijvoorbeeld het maken van een groepswerk, kan info opleveren waarmee je dan achteraf aan de slag gaat.


Naar top

Referenties

Christodoulou, D. (2018). Pbs.twimg.com. Verkregen op 5 december, 2018, van https://pbs.twimg.com/media/DtUja05WkAMuM6B.jpg via https://twitter.com/dmasluijsmans/status/1068799449311387649

Droog, F. (2018). Cijfers geven werkt niet – recensie.  Blogcollectief Onderzoek Onderwijs. Verkregen 5 december, 2018, van https://onderzoekonderwijs.net/2018/05/29/cijfers-geven-werkt-niet-recensie/

Jarvis, J. (2015) Using Formative Assessment Practices To Lift Student Achievement. Verkregen op 5 december, 2018, van  https://cpl.asn.au/sites/default/files/journal/Joanne%20Jarvis%20-%20Using%20Formative%20Assessment.pdf.
Journal of Professional Learning.

Kneyber, R. (2018). Formatief toetsen én cijfers geven. Blogcollectief Onderzoek Onderwijs. Verkregen op 5 december, 2018, van https://onderzoekonderwijs.net/2018/06/29/formatief-toetsen-en-cijfers-geven/

Oregon.gov (2018) Peer Assessment. Verkregen op 5 december, 2018, van https://www.oregon.gov/ode/educator-resources/assessment/Documents/peer_assessment.pdf


Sluijsmans, D., & Kneyber, R. (red.) (2016). Toetsrevolutie. Naar een feedbackcultuur in het hoger onderwijs. Culemborg, Nederland: Phronese.

Naar top

woensdag 14 november 2018

Opdrachten in Classroom verbeteren: hergebruik opmerkingen


Bij het verbeteren van opdrachten in Classroom van een grote groep studenten, gebruik je geregeld dezelfde tekst in opmerkingen.

Hoe kan je deze opmerkingen makkelijk hergebruiken, zonder dat je ze helemaal opnieuw dient te typen?

Open de gewenste opdracht.


Selecteer de gewenste tekst waarbij je een opmerking wil plaatsen (1) en (2), vermeld de gewenste tekst in het tekstvak en kies voor 'opmerking' (3) om deze effectief te plaatsen.


Klik vervolgens op de drie puntjes achter 'oplossen' (1) en kies voor 'toevoegen aan opmerkingenoverzicht' (2). De opmerking zal nu 'op de achtergrond' opgeslagen worden.


Ga naar de volgende student (1) (of het volgende stuk tekst in huidige bestand) of kies een andere student in het uitklapmenu (2)



Wil je nu dezelfde opmerking toevoegen in dezelfde tekst of bij een andere student (1), selecteer dan weer deze tekst (2) en voeg opmerking toe (3). Je moet de tekst niet opnieuw typen, kies in de plaats daarvan voor 'opmerkingenoverzicht' (4).




Klik op de drie puntjes achter de gewenste tekst (1) en kies voor 'kopiëren naar klembord' (2)



Zodra je de tekst hebt geplakt (1) vergeet niet op 'opmerking' te klikken (2) om deze effectief te plaatsen.


Credit: tip verkregen van mijn collega Jean-Marie Vandooren

zondag 28 oktober 2018

Maak razendsnel een nieuw bestand via browserbalk


Alles moet snel gaan. Naar Google Drive navigeren kost ons zelfs al te veel tijd :)
Daarom maakt Google het sinds deze week mogelijk om 'gewoon' in je browserbalk een mini URL in te geven om een nieuw bestand te openen:

- doc.new (nieuw Google Docs);
- sheet.new (nieuwe Spreadsheet);
- slide.new (nieuwe presentatie)

ook docs.new, document.new, presentation.new, spreadsheet.new ... leiden tot een nieuw bestand


woensdag 19 september 2018

Google Classroom: Snelgids

Laatste update van deze post 19-09-2018

Met Google Classroom:

- heb je een mooi overzicht van in te leveren/ingeleverde opdrachten;
- verbeter je op één locatie opdrachten;
- deel je makkelijk info, bestanden, lesmaterialen ... met je klas;
- communiceer je makkelijk en gericht met je klas.

Download als PDF

Volledige handleiding Google Classroom vind je hier

1 Google Classroom openen

Via Intranet of de bladwijzers in je bladwijzerbalk.


Via de app (1) in de Chrome webstore (3) of de extensie (2)


Via de app op je mobiele apparaat (te installeren vanuit Playstore of App Store).



2 Lesgroepen


Je ziet nu een overzicht van alle lesgroepen (=Classrooms) waarvan je lid bent (als docent of leerling).
Ook je leerlingen zien dit zo.

- je kan hier rechtstreeks de drive-map van je studenten openen (1);
- je ziet welke opdracht eerdaags dienen ingeleverd te worden en kan ze door er op te klikken openen (2);
- open de lesgroep volledig door op de titel te klikken (3).



3 Opdrachten/lesmaterialen plaatsen


Via (1) kan je andere lesgroepen openen. In de startpagina 'updates' (2) zie je alle mededelingen en meldingen van opdrachten die effectief onder 'schoolwerk (3) staan. Welke leerlingen en welke collega's in deze klas zitten, zie je onder het tabblad 'mensen' (4). Algemene instellingen (bijvoorbeeld wat studenten kunnen posten) zitten verscholen achter het tandwieltje (5). Wil je de afbeelding bovenaan je klasgroep vervangen? Dat doe je hier (6). Indien je een nieuwe mededeling wil posten, klik je op het plusteken (7). Maar beter is dit te doen onder het tabblad schoolwerk aangezien je daar kan indelen op studieroute, studieactiviteit (3) (zie verder). Indien er kortelings (binnen een week) opdrachten gepland staan wordt de student daar hier extra van verwittigd (8). Wil je feedback geven aan Google kan dat hier (9).



Kortweg heb je twee opties:

- materialen plaatsen: het woord zegt het zelf, geef info aan studenten. Dit kan gewone tekst zijn of met een bijlage. Bijvoorbeeld: de presentatie die je gebruikt heb in de les. Een mededeling dient om te consulteren, de student wordt niet verwacht hier iets mee te doen behalve lezen;
- opdrachten plaatsen: hier moet de student wél iets doen, maken, inleveren ... meestal voor een bepaalde datum.

Zorg eerst dat je je bijlage klaar hebt staan (in Drive) voordat je je opdracht (mededeling) aanmaakt.
Het document dat de student moet invullen, het Google Forms, de link naar een site of filmpje ...

3.1 Een opdracht plaatsen

Zoals gezegd, maak je opdrachten als de student geacht wordt hiermee iets te doen, in te leveren, te maken, ...

Open het tabblad 'schoolwerk' (1) > maken (2) > opdracht (3).


(1) Geef de opdracht een titel met vermelding van de studieroute en activiteit.
Voorbeeld "3A1 Opdracht Recht": de map waarin alle opdrachten van je studenten terechtkomen krijgt deze naam, dit schept een duidelijke structuur in Drive
Instructies zijn optioneel;

(2) Kies voor welke lesgroep de opdracht dient: super handig: je kan hier dus meteen plaatsen in zowel 1M20 als 1M25 ... je moet dit dus geen x-aantal keer doen als je in meerdere klassen lesgeeft;
Ideaal om te differentiëren: is de opdracht voor je volledige klas of hebben slechts enkele leerlingen deze nodig? Hebben alleen Pol, Aicha, Rik iets aan die extra rekenoefeningen, website ...;

(3) Geef een onderwerp op: dit maakt Classroom overzichtelijk: geef de opdracht een 'onderwerp': ze zullen dan op SR/SA gesorteerd worden. Je kan het onderwerp kiezen in de lijst. Ben je de eerste? Maak dan een onderwerp aan. vb "SR2SA1 Communicatie";

(5) Voeg je materiaal toe: zorg dat het klaar staat alvorens je post! Je kan kiezen voor een bijlage op je laptop (word, powerpoint, ...), een google drive bestand (voorkeur), een youtube filmpje, een link;

(4) Wat moeten leerlingen met je bestand kunnen? Alleen bekijken (= ze zien het, kunnen er niet in werken, ideaal voor instructies). Kunnen bewerken (= ze kunnen allemaal in jouw origineel werken, allemaal in hetzelfde bestand, bijvoorbeeld samen een presentatie maken ... of, als je maar drie leerlingen hebt gekozen, een groepsopdracht) en het vaakst gebruikt: "een exemplaar voor iedere leerling": zodra ze hier op klikken, wordt er een kopie van de door jou geplaatste opdracht voor hen gemaakt. Deze komt automatisch in hun portfolio;

(8)Wil je een deadline instellen voor de opdracht? Dat kan op dag én zelfs op uur. Na de deadline kunnen leerlingen nog steeds inleveren, maar er staat dan duidelijk bij 'te laat ingeleverd'. Dit gebeurt automatisch, is onfeilbaar en de leerling kan er niets aan wijzigen;

(6) Plaats de opdracht: ze verschijnt direct. Kies voor 'concept': de opdracht is opgeslagen, maar de leerlingen zien ze nog niet. Planning: duid een datum in de toekomst aan waarop de opdracht dient te verschijnen.

(7) Verwijder eventueel je post.



3.2 Materialen plaatsen


Deze optie gebruik je, als je extra bronnen (websites, filmpjes, bestanden, ...) of in de les gebruikte presentaties, vooraf of achteraf wil delen met je leerlingen.
Dit is geen opdracht, de student dient er niets mee te doen. Behalve te consulteren.

Open het tabblad schoolwerk (1) > maken (2) > materiaal (3).


Net als bij een opdracht kan je ervoor kiezen het materiaal te posten in één of meerdere klasgroepen en (als je voor één klasgroep kiest) voor één of meerdere leerlingen (1).
Geef een duidelijke titel (verplicht) en eventueel een beschrijving van het materiaal (optioneel) (2).
Koppel je bestand(en) (meerdere tegelijk mogelijk) uit Drive, een link, van op je toestel ... (3)

Geef een onderwerp aan de post, zodat je materiaal onder de juiste studieroute en studieactiviteit geplaatst wordt (4).

Plaats het materiaal direct (of druk op het kleine driehoekje achter 'posten' om dit in de toekomst in te plannen) (5).


4 Verbeteren en teruggeven


We gaan hier uit van een opdracht, waarbij er voor iedere leerling een exemplaar gemaakt werd.
De leerling is indien hij start, eigenaar van het bestand. Jij kan bewerken.

Open de gewenste opdracht via het tabblad schoolwerk (1) > open gewenste SR/SA en opdracht (2) > klik op 'opdracht bekijken' of op de 'opdrachtstatus' (3) om de ingeleverde werken van de studenten te bekijken.


Betekenis van de verschillende statussen:

- toegewezen: de student heeft de opdracht gehad, is nog niet klaar, de deadline is nog niet verstreken;
- ingeleverd: de student is klaar, binnen de deadline, je kan nakijken;
- teruggegeven: je heb nagekeken en de opdracht terug aan de student gegeven;
- ontbreekt: de deadline is verstreken en de student heeft niets ingeleverd;
- te laat ingeleverd: de student heeft ingeleverd na de deadline;

(1) klik op een opdracht van een student om zijn werk te openen en te verbeteren (zie verder hoe dit er uit ziet);
(2) indien je hebt nagekeken vink enkele of alle studenten aan en kies voor 'teruggeven' (3). De student kan nu in zijn opdracht gaan verbeteren.


In de opdracht zelf kan je navigeren naar de opdracht van andere studenten (1).
Standaard doe je 'suggesties' maar je kan dit wijzigen in 'bewerken' als je rechtstreeks in de opdracht wil werken (2). Maar je kan natuurlijk ook gewoon 'opmerkingen' toevoegen (3).
Geef eventueel algemene feedback via een privé-reactie.



5 Zo ziet de leerling het


Indien je de opdracht hebt ingesteld als 'iedere leerling een exemplaar', opent hij gewoon de opdracht en werkt er in.
Heb je een bestand toegevoegd als instructie (geen sjabloon waarin de leerling dient te werken), dan kan hij een bestand 'maken' (een leeg doc opent zich) of toevoegen (een bestaande bijlage, link, drive bestand, ... wordt toegevoegd)

Vervolgens kiest hij 'inleveren' en voegt eventueel een boodschap toe.



dinsdag 18 september 2018

Voeg een Google Drive bestand nu rechtsreeks toe aan een G+ post


Tot op heden kon je bestanden uit Google Drive alleen posten in een G+ bericht door eerst de link te kopiëren en vervolgens toe te voegen aan je G+ bericht.

Je kan nu in de post zelf kiezen om een Google Drive bestand als bijlage toe te voegen.

Let wel: het bestand moet nog steeds gedeeld zijn met de mensen die je post kunnen openen, dit gaat niet automatisch zoals pakweg, in Google Classroom.

Klik in de post op het Drive Icoontje


Kies het bestand in je Google Drive (locatie) (geen map, alleen bestanden)


Een preview wordt getoond, kies 'plaatsen'.